La Jalousie

Vorige Artikel 5 van 6 Volgende

Treasures of Suriname : la Jalouzie, suikerplantage Groot-jalousie aan de Commewijnerivier

1-plantage Groot-Jalouzie op de kaart van Moseberg uit 1801.
2Catharina Lucia Pater, erfgename van La Jalousie, was omstreeks 1756 gehuwd met baron Van
Lynden tot Swanenburg. Zij woonde waarschijnlijk in het kasteel Swanenburg in Gelderland, nabij
Gendringen aan de Oude Ijssel. Het was vanaf 1680 tot 1805 één van de residenties van de familie
Van Lynden. Zij lieten het in franse stijl aanpassen. De foto’s tonen de situatie omstreeks 1737 (boven)
en 1880 (onder). Het kasteel werd in 1900 gesloopt. Foto’s van het internet.
3-Egbert Jacobus Bartelink. Foto archief fam. Sanstra
4-Adolf Frederik Gravenberch. Foto internet.
Op de kaart van Lavaux uit 1737 staat
Gerrit Pater genoemd als eigenaar. Waarschijnlijk is hij de stichter van de plantage. Heeft Gerrit Pater uit Beverwijk, vanaf ca. 1705 in de kolonie, zich zelfstandig opgewerkt tot
de rijkste inwoner van het land ? Hoe is het hem gelukt ? Nog onopgehelderde vragen. Bij zijn overlijden in 1744 was zijn grote rijkdom echter onbetwist. Zijn nageslacht behoefde nauwelijks meer te werken, en leidde een renteniersbestaan
5-dubbele molenkom met in- en uitlaatkanalen. Foto KDV architects.

Pater was tevens eigenaar van de plantage Beekhuizen nabij Paramaribo, en een plantage aan de Cottica. Zowel Beekhuizen als la Jalouzie waren goed florerende bedrijven, het economisch klimaat was gunstig, en Gerrit Pater werd de rijkste ingezetene van Suriname. Hij overleed in 1744. Blijkens een inventarisatie uit dat jaar werd het bezit geerfd door zijn zoons Gerrit junior en Cornelis. (ARA NOT inv. no. 179 p. 138). Cornelis is het jaar daarop overleden, en diens dochter Catharina Lucia erfde zijn aandeel.

1832 - 1861
In deze periode werden 7 personen gemanumitteerd, Anna Eliza Rugge met haar kind (in 1852), en Neeltje Lazuur met haar 4 kinderen (in 1854).In 1838 overleed Frederik Bartelink 2. Hij was enige jaren eerder samen met zijn broer Egbert uit Nederland gekomen, en had zich opgewerkt tot directeur op de plantage La Jalousie. Zijn
broer Egbert overleed enige maanden later. Frederik Bartelink was ten tijde van zijn dood pas 27 jaar. Hij had een relatie met de slavin Judie (Frederika Judith) en had 3 kinderen met haar : Jean Louis, Egbert Jacobus, en Wijnand Frederik. Voor hun vieren was hij bezig manumissie te regelen, maar door zijn dood werd dit
proces vertraagd. De manumissie vond uiteindelijk plaats in 1842 3. De vier kozen de geslachtsnaam Bartelink.
Eén van die zoons was Egbert Jacobus Bartelink (1834-1919), die zich zou opwerken tot planter, en in 1914 op 80-jarige leeftijd een bekend boekje publiceerde “Hoe de tijden veranderen – herinneringen van een oude planter”.

Egbert Jacobus Bartelink heeft in totaal 4 boeken geschreven : 
1-De kultuur en de bewerking van de kakao in de kolonie Suriname, uit ondervindingen en waarnemingen gedurende twee en twintig jaren 
2-Handleiding voor Kakao-planters 
3-The Cacao planters manual 
4-Hoe de tijden veranderen : Herinneringen van een planter 1916.

Ik vermoed dat ze naar de universiteitsbibliotheek van leiden zijn gegaan. Ik heb via books.google.nl er net een besteld voor E2,48 als E-book. Ik ben benieuwd!

1865 – aankoop door Adolf Frederik Gravenberch 5
Adolf Frederik Gravenberch (1811–1906) is een uniek figuur in de geschiedenis van Suriname. In slavernij geboren op de plantage Nieuw-Claarenbeek aan de Commewijne, kreeg hij de kans om zich de heelkunde via de praktijk meester te maken. Toen hij 14 of 15 jaar oud was, ging hij in de leer bij dr. A.G. Steglich, chirurgijn, die een groot hospitaal in de stad beheerde. Daarna leerde en werkte hij jarenlang bij dr. G.G. Berch Gravenhorst die een
eigen hospitaal hield in het huidig gouvernements archiefgebouw aan de Gravenstraat. (Gravenstraat 27). Hij werd er volwaardig hospitaalbroeder, en daarna assistent-chirurgijn. In 1842 verkreeg hij zijn manumissiebrief en was een vrij man. Hij koos zich de naam Gravenberch, als hulde aan zijn mentor en vrijlater. In 1846 kocht hij zijn gezin (of familie) vrij. In 1855 volgde – na lang tegenstribbelen van het college – zijn toelating tot het
collegium medicum. Hij had toen overigens allang een bloeiende artsenpraktijk. A.F. Gravenberch. geadmitteerd Stedelijk Heelmeester alhier, neemt de vrijheid, opnieuw de gunst zijner respectieve Protecteurs in te roepen. Hij beveelt zijn welingerigt Hospitaal aan, bij hetwelk een zorgvuldige verpleging verbonden is. Al zijn streven zal wezen om door eene ijverige bediening, voor zich het vertrouwen, hetwelk zijne geëerde Begunstigers tot dusverre goedgunstig in hem hebben willen stellen, duurzamer te verzekeren. Hij geeft voorts aan zijn
behoeftige medemenschen den wenk, dat ten zijnen huize dagelijks van des morgens 7 tot 8 en van des middags 4 tot 5 uur, de gelegenheid om in eene kosteloze behandeling te deelen, opengesteld is.’

Gravenberch is vooral bekend als een volksdokter, en de arme bevolking van Suriname droeg hem in het hart. Maar blijkens zijn snelle materiële vooruitgang had hij ook meerdere welgestelde betalende patiënten. Binnen tien jaren na zijn aanstelling kon hij twee houtplantages en één suikerplantage kopen. Het waren Osembo, Libanon en La Jalousie, respectievelijk in Para, Saramacca en Boven Commewijne. Mede door daling van prijzen is dit mogelijk geweest na de Emancipatie, want in 1863 werd hij alleen-eigenaar van de beide eersten, en in 1865 kon hij “La Jalousie” ineens kopen. Eerder was hij al eigenaar van enkele grote gebouwen met ruime erven op voorname punten van de stad.

bron : Philip Dikland

© 2015 - 2019 PlantageSuriname | sitemap | rss | webwinkel beginnen - powered by Mijnwebwinkel
Deze website maakt gebruik van cookies. Accepteren Meer informatie
Wat is een cookie? Een cookie is een klein tekstbestand dat bij je bezoek aan een website naar je computer wordt gestuurd. Zowel deze website als andere partijen kunnen cookies plaatsen. Waar worden cookies voor gebruikt? Deze website gebruikt cookies om het gebruiksgemak en de prestaties van de website te verbeteren. Met behulp van cookies zorgen we er onder andere voor dat je bij een bezoek aan onze site niet steeds dezelfde informatie ontvangt of moet invoeren. Cookies maken het surfen op de site dus een stuk prettiger. Er bestaan verschillende typen cookies. Deze website maakt gebruik van permanente cookies en sessie cookies. Permanente cookies: Hiermee kan de website speciaal op jouw voorkeuren worden ingesteld. Bijvoorbeeld om jouw toestemming tot het plaatsen van cookies te onthouden. Hierdoor hoef je niet steeds jouw voorkeuren te herhalen waardoor je tijd bespaart en gemakkelijker door de webwinkel navigeert. Permanente cookies kun je verwijderen via de instellingen van je browser. Sessie cookies: Met behulp van een sessie cookie kunnen we zien welke onderdelen van de website je met dit bezoek hebt bekeken. Wij kunnen de webwinkel daardoor zoveel mogelijk aanpassen op het surfgedrag van onze bezoekers. Deze cookies worden automatisch verwijderd zodra je jouw browser afsluit. Met welk specifiek doel plaatst deze website cookies? Deze website plaatst cookies om de volgende redenen: Winkelwagen (functionele cookie): Onthouden welke producten in je winkelmandje liggen. Zonder deze cookie kun je geen producten bestellen of in je winkelmandje plaatsen. Cookiekeuze (functionele cookie): Onthouden of je ons toestemming hebt gegeven tot het plaatsen van cookies. Google Analytics (tracking cookie): Meten hoe je de website gebruikt en hoe je ons hebt gevonden en hier met rapportages inzicht in proberen te verkrijgen. Google AdWords (tracking cookie): Meten we hoe je de website gebruikt en hoe je ons hebt gevonden. Deze kennis gebruiken we om onze AdWords campagnes te verbeteren. Facebook (Social Media cookie): Met deze cookie is het mogelijk om onze Facebook pagina te 'liken'. Deze button werkt door middel van code die van Facebook zelf afkomstig is. Twitter (Social Media cookie): Met deze cookie is het mogelijk om onze Twitter pagina te volgen. Deze button werkt door middel van code die van Twitter zelf afkomstig is. AddThis (Social Media cookie): Met deze cookie is het mogelijk om onze content te delen via Facebook, Twitter, Hyves en diverse andere social media websites. Affiliate marketing (marketing cookies): Deze cookies gebruiken wij om partnersites (affiliates, zoals Daisycon, TradeTracker en Cleafs) te belonen voor hun bijdrage aan de verkoop. Review sites (marketing cookies): Wij worden graag door klanten beoordeeld. Hiervoor gebruiken we een review site zoals The Feedback Company. Deze plaatst cookies voor een juiste werking. Hoe kan ik cookies beheren of verwijderen? Meestal kunnen cookies worden beheerd, bewerkt en verwijderd via je browser. Meer informatie over het in- en uitschakelen en het verwijderen van cookies kan je vinden in de instructies en/of met behulp van de Help-functie van jouw browser.